Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ
Απο το τελευταιο λοιπον τεταρτο του 11ου αιωνα ως το 1204 ο Βυζαντινος αρχιζει να συνδεεται με το ιστορικο του παρελθον και να ξαναβρισκει σιγα σιγα τις λαικες ριζες του πολιτισμου του.Αρχαια ελληνικη κληρονομια και χριστιανικη πιστη αρχιζουν να συμβιβαζονται στην συνειδηση του και να γινονται τα συστατικα της στοιχεια.Η ιδια η επισημη Εκκλησια,παρ΄ολη την αντιδραση της στους νεους αυτους προσανατολισμους, με τις διαμαχες της με την Παποσυνη και τον οριστικο της χωρισμο απο την δυτικη εκκλησια αρχιζει να χανει τον οικουμενικο χαρακτηρα της και να μεταβαλλεται σε ανατολικη ορθοδοξη εκκλησια,που εχει για κυριο στηριγμα τον Ελληνισμο.Η νεα αυτη ιδεολογια εκφραζει το πρωτο ξυπνημα ενος εθνικου αισθηματος στον Ελληνισμο,που εχει μεινει πλεον το μονο στηριγμα του Βυζαντιου.
Οι ιδεολογικες αυτες κατευθυνσεις θα ξεκαθαρισουν περισσοτερο στους αιωνες που ακολουθουν,με την αναπτυξη ενος ισχυρου πατριωτικου αισθηματος μεσα στους πολυπλευρους αγωνες του Ελληνισμου.Το παλαιο αυτοκρατορικο-πατριωτικο αισθημα που γνωρισε το Βυζαντιο σε παλαιοτερους αιωνες κατα τους αγωνες του εναντιον των Αβαρων,των Σλαβων η των Αραβων,παιρνει πραγματι τωρα για πρωτη φορα εθνικο-ελληνικο περιεχομενο με την αντιθεση ολοκληρου του Ελληνικου κοσμου εναντιον της φραγκικης κατακτησης,αντισταση που ο εθνικος της χαρακτηρας τονιζεται περισσοτερο απο το γεγονος οτι ο Ελληνισμος δεν παλευει μονο εναντιον ξενων προς την Αυτοκρατορια στοιχειων(των Φραγκων η των Τουρκων κατακτητων),αλλα και εναντιον λαων οπως οι Σερβοι και οι Βουλγαροι,που ειχαν θεωρηθει επι αιωνες αναποσπαστα τμηματα της Αυτοκρατοριας.Ελληνισμος και Βυζαντινη Αυτοκρατορια κατα καποιον τροπο ταυτιζονται στην συνειδηση των Ελληνων.Τα διαφορα ελληνικα πολιτικα συγκροτηματα που δημιουργηθηκαν επειτα απο την διαλυση της Αυτοκρατοριας,το Βασιλειο της Νικαιας,το Δεσποτατο της Ηπειρου,αργοτερα το Δεσποτατο του Μωρεως,με τους αγωνες του εναντιον των Φραγκων,των Τουρκων και των Βαλκανικων κρατων,παιρνουν ολο και σαφεστερα τον χαρακτηρα εθνικων κρατων,τα οποια,παρολους τους εμφυλιους πολεμους μεταξυ τους,θελουν να συνενωσουν,το καθενα για λογαριασμο του,τον Ελληνισμο.
Ο εθνικος αυτος χαρακτηρας φαινεται ακομη και στην εσωτερικη δομη τους,η οποια χρειαζεται να ερευνηθει ακομη βαθυτερα,φαινεται ιδιαιτερα απο το γεγονος οτι τα κρατη αυτα επιχειρησαν να στηριχτουν για τους αγωνες τους,σε αντιθεση με την Αυτοκρατορια των Κομνηνων,στις ντοπιες εθνικες δυναμεις.Ιδιαιτερη σημασια στην εξελιξη τουτη ειχε η προσπαθεια των βασιλεων της Νικαιας να εφαρμοσουν μια πολιτικη ρυθμιστικη των αντιρροπων κοινωνικων δυναμεων,να αναπτυξουν την εγχωρια οικονομια,να την ανεξαρτοποιησουν απο την Δυση και να ανακουφισουν τις μεσαιες και λαικες ταξεις,για να πετυχουν ετσι στο κρατος αυτο μια πραγματικη εθνικη συνοχη.Δεν ειναι λοιπον τυχαιο οτι ακριβως το κρατος αυτο ηταν το πρωτο που ονομαστηκε απο τους συγχρονους <<ελληνις επικρατεια>>,<<ελληνικον>>,<<Ελλας>>,οτι ο πληθυσμος του με επικεφακης τον αυτοκρατορα Ιωαννη Γ’ Βατατζη εχει την συνειδηση οτι ανηκει στο <<γενος των Ελληνων>>.
ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΒΟΡΩΝΟΣ-ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΘΝΟΣ-ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ-ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΛΙΣ
